LRCB nieuws

De noodzaak van borstkanker screening

Wed, 15 Feb 2012 00:00:00 GMT

Prof. Dr. den Heeten reageert op een artikel in Radiology van september 2009 van de Nordic Cochrane Centre in Kopenhagen, Denemarken.
Het interview is te beluisteren op GetInsideHealth na registratie, en op youtube.

Richtlijn mammacarcinoom 2012

Wed, 15 Feb 2012 00:00:00 GMT

In februari 2012 is de Richtlijn Mammacarcinoom, NABON 2012, gepubliceerd. U kunt het hier lezen.

Eerder onderzoek naar borstkanker

Wed, 25 Jan 2012 00:00:00 GMT

Onderzoek van Guido van Schoor geeft aan dat de leeftijdsgrenzen bij het bevolkingsonderzoek naar borstkanker verruimd moeten worden: vanaf 45 jaar en ook na 75 jaar. Bekijk het item van Omroep Gelderland van 24 januari 2012.

Ter discussie: Bevolkingsonderzoek naar borstkanker loont niet

Tue, 20 Dec 2011 00:00:00 GMT

Naar aanleiding van een recent artikel van Autier in de BMJ (British Medical Journal) en van Bonneux in het NTvG (Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde) zijn de volgende reacties geschreven:

- Reactie Harry de Koning

- Reactie Ard den Heeten

Voorbeelden van opnamen met standaard en F.A.S.T. paddle

Fri, 16 Dec 2011 00:00:00 GMT

Het paddle onderzoek maakt duidelijk dat er een voorkeur bestaat voor de standaard paddle boven de F.A.S.T. paddle. Voor het gebruik in de screeningssituatie wil het LRCB dan ook adviseren om in principe deze paddle te gebruiken.

De borstbuikovergang kan met de standaard paddle afgebeeld worden door de juiste hoogte te bepalen. Uit visitaties blijkt dat veel laboranten te hoog instellen. Er zal dus lager ingesteld moeten worden dan dat veel laboranten op dit moment doen.

Van het beeldmateriaal is een selectie gemaakt om de verschillen tussen de F.A.S.T. en de standaard compressie paddle te illustreren. Bekijk de animatie hier.

Publicatie:Dutch digital breast cancer screening: implications for breast cancer

Mon, 12 Dec 2011 00:00:00 GMT

Publicatie van Janine Timmers over de implicaties van het screenen op de behandeling in European Journal of Public Health. Lees de samenvatting hier.

Onderzoek: het gebruik van folie bij compressie van de borst in de screening

Thu, 08 Dec 2011 00:00:00 GMT

De Commissie Bevolkingsonderzoek van de Gezondheidsraad heeft de minister van VWS geadviseerd het onderzoek naar het effect bij het gebruik van folie bij compressie. Dit advies is 7 december verstrekt.

Op de website van de gezondheidsraad staat dit advies lezen.

Nieuwe publicatie over screening en risico op borstkanker

Wed, 07 Dec 2011 00:00:00 GMT

Er is een nieuwe publicatie over het screenen op borstkanker en het risico op borstkanker. Het abstract van de publicatie is hier te vinden.

Minder kans op overlijden aan borstkanker door onderzoek

Wed, 07 Dec 2011 00:00:00 GMT

Vrouwen die eens in de twee jaar meedoen aan het bevolkingsonderzoek naar borstkanker, hebben de helft minder kans om te overlijden aan borstkanker. Dat concludeert het Rotterdamse ziekenhuis Erasmus MC in een onderzoek dat vandaag is gepresenteerd.
Lees het nieuwsbericht in de on-line versie van de Volkskrant hier.

Artikel: Digital mammo local contrast optimization boosts recalls

Wed, 23 Nov 2011 00:00:00 GMT

Een bespreking in Aunt Minnie Europevan het artikel van Roelant Visser naar aanleiding van het verschijnen van zijn artikel in European Radiology online 10 november 2011.

Lees de bespreking hier.

Mireille Broeders geïnterviewd door Omroep Gelderland

Mon, 07 Nov 2011 00:00:00 GMT

Mireille Broeders is door Omroep Gelderland ondervraagd over onderzoek naar een alternatieve compresietechniek, om daarmee pijn bij compressie te verminderen. Dit gesprek vond plaats naar aanleiding van het artikel

'Borstfoto's worden minder pijnlijk'

van Frank Hermans in de Gelderlander van vrijdag 4 november 2011 over dit onderwerp.

Het interview door Omroep Gelderland is hier te beluisteren.

Vacature Klinisch Fysisch medewerker

Fri, 28 Oct 2011 00:00:00 GMT

Bij het LRCB is een vacature voor een klinisch fysisch medewerker. Lees de functie beschrijving hier.

Aruba, klaar voor bevolkingsonderzoek?

Thu, 13 Oct 2011 00:00:00 GMT

Op zaterdag 22 oktober wordt op Aruba een seminar georganiseerd over het starten van een bevolkingsonderzoek op borstkanker. Het LRCB ondersteunt dit initiatief. Bekijk de aankondiging van dit seminar hier.

Webinar, Dr. Lázló Tabár

Wed, 12 Oct 2011 00:00:00 GMT

Onlangs sprak Dr. Lázló Tabár op het LRCB symposium: met de juiste instelling. Hierop zijn veel positieve reacties gekomen, vandaar dat we de volgende webinars onder de aandacht brengen:

15 november 2011:
How to Find Breast Cancer When It Is Still Small

16 november 2011:
Complex Cases: Practice with complex cases using the multimodality approach

17 november 2011:
Calcification Analysis with Laszlo Tabar

Voor nadere informatie klik hier.

Posters bestellen

Mon, 10 Oct 2011 00:00:00 GMT

Ga naar "Wat wij doen" "Posters bestellen" of klik hier.

Terugblik symposium "Met de juiste instelling"

Mon, 10 Oct 2011 00:00:00 GMT

Ga onder de kop "Het LRCB" naar "Symposium 2011" of klik hier.

Jan Hendriks prijs uitgereikt

Thu, 06 Oct 2011 00:00:00 GMT

Door Ruud Pijnappel

Op donderdag 29 september 2011 werd tijdens de Radiologen dagen voor de eerste maal de Jan Hendriks prijs uitgereikt. Deze prijs is ingesteld ter nagedachtenis aan Jan Hendriks, de grondlegger van de mammaradiologie in Nederland. De grote verdienste van Jan Hendriks op het gebied van mamaradiologie en de screening op borstkanker in het bijzonder, heeft ertoe geleid dat er in nauwe samenspraak met het LRCB, het bestuur van de NVvR en de sectie mammaradiologie een prijs naar hem is vernoemd voor jonge onderzoekers op het gebied van beeldvorming bij borstkanker.

Van alle inzendingen heeft de jury onder voorzitterschap van de medisch directeur van het LRCB, Prof. Dr A. den Heeten, het artikel van Claudette Loo de prijs toegekend. Het betrof een studie naar de waarde van MRI bij neo-adjuvante chemotherapie uitgevoerd in het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis te Amsterdam. De volledige titel van het artikel luidt: “Magnetic resonance imaging response monitoring of breast cancer during neoadjuvant chemotherapy: relevance of breast cancer subtype.” Met als auteurs: Loo CE, Straver ME, Rodenhuis S, Muller SH, Wesseling J, Vrancken Peeters MJ, Gilhuijs KG. Het artikel is gepubliceerd in J Clin Oncol. 2011 Feb 20;29(6):660-6. Epub 2011 Jan 10.

Bij de feestelijke uitreiking door de voorzitter van de sectie Mammaradiologie, mw. dr. Harmien Zonderland waren de weduwe van Jan Hendriks en hun dochter aanwezig. Aan de prijs is een geldbedrag verbonden van Euro 1000, beschikbaar gesteld door de firma Tromp Medical.

Het is de bedoeling dat de Jan Hendriks prijs in de toekomst jaarlijks zal worden uitgereikt.

Rapportage F.A.S.T. paddle

Mon, 26 Sep 2011 00:00:00 GMT

Het rapport van de wetenschappelijk studie naar de effecten van de F.A.S.T paddle is uit.

Sinds de invoering van de digitale mammografie heeft men in het bevolkingsonderzoek borstkanker de beschikking over twee verschillende paddles: de standaard paddle (die voorheen gebruikt werd) en de F.A.S.T. (Fully Automatic Self-adjusting Tilt) compressie paddle. Na de digitalisering zijn door verschillende screeningorganisaties vragen gesteld over het effect van de F.A.S.T. compressie paddle ten opzichte van de standaard paddle. Het LRCB en Bevolkingsonderzoek Oost hebben daarop in een wetenschappelijke studie de kwaliteit van de foto en de dosis bij gebruik van de F.A.S.T. compressie paddle vergeleken met de standaard paddle. In het onderzoek is ook meegenomen of de pijnbeleving van cliënten samenhangt met de gebruikte paddle. In oktober 2010 is door het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport vergunning verleend voor dit onderzoek. Op 7 oktober 2011 hebben de bestuurders van de screeningsorganisaties gezamenlijk besloten om het advies uit het rapport integraal over te nemen en de managers van de screeningsorganisaties te vragen dit advies in hun organisaties op een uniforme wijze te implementeren. Lees het rapport hier.

Publicatie BI-RADS training

Tue, 13 Sep 2011 00:00:00 GMT

Geaccepteerd voor publicatie: A dedicated BI-RADS training programme: Effect on the inter-observer variation among screening radiologists

Internationaal symposium Barretos, Brazilië

Wed, 27 Jul 2011 00:00:00 GMT

Download het programma.

Nico Karssemeijer benoemd tot hoogleraar Computer Aided Diagnosis

Wed, 01 Jun 2011 00:00:00 GMT

Prof. dr. Nico Karssemeijer van het UMC St Radboud is per 1 juni 2011 benoemd tot hoogleraar Computer Aided Diagnosis. Karssemeijer is verbonden aan de afdeling Radiologie, waar hij onder andere methoden ontwikkelde voor de automatische herkenning van borstkanker. Steeds meer wordt in medisch onderzoek gebruik gemaakt van complexe beelden.

Nieuwe beeldvormende systemen bieden veelbelovende mogelijkheden voor vroege opsporing van ziekten en monitoring bij behandeling. Daarbij wordt het gebruik van intelligente computerprogramma’s die zelfstandig relevante afwijkingen in beelden kunnen herkennen steeds belangrijker. Prof. Karssemeijer zal nieuwe innovatieve methoden voor computerondersteunde detectie en diagnostiek verder ontwikkelen en toepassen.

Nico Karssemeijer studeerde toegepaste natuurkunde aan de TU Delft. Tot 1983 werkte hij als docent natuurkunde. Van 1983 tot 1985 werkte hij als computerwetenschapper in het Laboratory of Kinesiology van de Universiteit Leiden. In 1985 trad Karssemeijer in dienst van het lab voor Medische fysica en biofysica van de Radboud Universiteit Nijmegen. Hij promoveerde er in 1989 op onderzoek naar het gebruik van probabilistische modellen voor analyse van medische beelden.

Daarna begon Karssemeijer als wetenschappelijk onderzoeker bij de afdeling radiologie van dezelfde universiteit en werkte hij met financiering van onder andere de Nederlandse Kankerbestrijding en industriële partners aan de ontwikkeling van computerondersteunde detectie van borstkanker. Dit onderzoek was zeer succesvol en een Amerikaans bedrijf ontwikkelde de techniek samen met Karssemeijer verder, wat leidde tot de eerste grootschalige toepassing van computerondersteund lezen van beelden in de radiologie.

Nico Karssemeijer werkt nauw samen met het Duitse Fraunhofer Instituut MeVis in Bremen. Zijn leerstoel is gevestigd bij de Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica.

31 mei 2011

Vanaf 2013 landelijk onderzoek darmkanker

Wed, 25 May 2011 00:00:00 GMT

DEN HAAG - Vanaf 2013 worden mannen en vrouwen tussen de 55 en 75 jaar via een bevolkingsonderzoek gecontroleerd op darmkanker. Minister Edith Schippers (Volksgezondheid) kondigt dat aan in de nota gezondheidsbeleid die woensdag naar de Tweede Kamer is gestuurd. (ANP)

Elk jaar sterven bijna vijfduizend mensen aan darmkanker en komen er twaalfduizend patiënten bij. Door de ziekte in een vroeg stadium op te sporen, stijgen de kansen op overleving. Schippers verwacht dat zo uiteindelijk jaarlijks ongeveer 2400 sterfgevallen kunnen worden voorkomen.
Het bevolkingsonderzoek naar darmkanker wordt stapsgewijs ingevoerd en er krijgen ongeveer 4,4 miljoen mensen mee te maken. De Gezondheidsraad adviseerde in 2009 om ouderen elke twee jaar standaard te controleren op darmkanker.

Klink

Schippers voorganger Ab Klink voorzag eerder nog dat door een tekort aan artsen en de krappe overheidsfinanciën de screening pas in 2019 zou kunnen zijn ingevoerd. KWF Kankerbestrijding en andere patiëntenorganisaties drongen er op aan om dit bevolkingsonderzoek vooral niet uit te stellen. Zij voorzien dat de kosten op langere termijn juist hoger worden als te veel wordt gekeken naar de kosten die op korte termijn moeten worden gemaakt.

Derde nieuwsbrief Mass trial uit!

Fri, 22 Apr 2011 00:00:00 GMT

Het derde nummer van de MASS-trial nieuwsbrief is uit.
Nadere informatie over dit onderzoek staat onder: "Wat wij doen", "Onderzoek en innovatie": "Mass onderzoek", of klik hier.

Typegoedkeuring voor Hologic Dimensions 2D

Mon, 07 Mar 2011 00:00:00 GMT

De Hologic Dimensions mammograaf heeft op 5 maart 2011 typegoedkeuring ontvangen van het LRCB.
Typegoedkeuring is vereist voordat het betreffende digitale mammografie systeem ten behoeve van het Nederlandse Bevolkingsonderzoek op Borstkanker mag worden gebruikt. Tijdens de typekeuring wordt bepaald of het digitale mammografie systeem voldoet aan alle door het LRCB gestelde eisen op onder andere het gebied van beeldkwaliteit en dosis. In totaal bestaat de typekeuring uit drie onderdelen:
1) een fysisch-technische test
2) een stabiliteitstest
3) een klinische beoordeling.
Uit de typekeuring blijkt dat de Hologic Dimensions voldoet aan alle gestelde eisen.
Hoewel typegoedkeuring initieel is ingevoerd voor het Bevolkingsonderzoek op Borstkanker, wordt dit kwaliteitskeurmerk ook door de meeste Nederlandse ziekenhuizen geëist.
Op de foto v.l.n.r.: Piet van Kalken, directeur LRCB, overhandigt de typegoedkeuring aan Menno Wink, commercieel directeur Tromp Medical.

Cliënten geven het bevolkingsonderzoek een dikke 9!

Fri, 04 Mar 2011 00:00:00 GMT

Cliënten (vrouwen tussen de 50 en 75 jaar) die deelnemen aan het bevolkingsonderzoek borstkanker zijn zeer tevreden over dit onderzoek. Zij geven het bevolkingsonderzoek een 9,1 als cijfer. Dit blijkt uit het landelijk cliënttevredenheidsonderzoek dat de vijf regionale screeningsorganisaties in december 2010 uitgevoerd hebben. Zeker in vergelijking met het gemiddelde algemene klanttevredenheidscijfer in Nederland (7,5) is dit een resultaat om trots op te zijn.

Landelijke aanpak

De vijf regionale screeningsorganisaties hebben het cliënttevredenheidsonderzoek gezamenlijk uit laten voeren. Deze landelijke aanpak biedt de mogelijkheid om de resultaten per regio te vergelijken. Ruim 4.000 cliënten kregen een vragenlijst mee naar huis, die zij anoniem terug konden sturen. Opmerkelijk is dat de regionale verschillen verwaarloosbaar zijn: de cliënten zijn eensgezind in hun positieve beoordeling. Ook de respons was in alle regio’s vergelijkbaar (totaalrespons bijna 66%).
De screeningorganisaties zijn vooral blij met dit positieve resultaat omdat zij in het afgelopen jaar met grote veranderingen te maken hebben gehad. Zo werd het analoge borstonderzoek vervangen door digitaal onderzoek en is de landelijke structuur ingrijpend gewijzigd. Dit zijn omvangrijke, interne processen die echter geen merkbare invloed op de cliëntscore hebben gehad.

De resultaten

Het onderzoek richtte zich met name op ervaringen van de cliënt. Wij vroegen cliënten zich uit te spreken over onder andere de informatie die ze hadden gekregen, het maken/verzetten van een afspraak, de medewerkers van het onderzoekscentrum (laboranten) en de informatietelefoon, en het onderzoek zelf.
De cliënten waarderen alle onderdelen met goede scores. Zij onderschrijven het belang van het bevolkingsonderzoek zelfs met een gemiddelde score van 9,6.
Ook de informatievoorziening wordt als ruim voldoende en duidelijk ervaren. Het wijzigen van de afspraak via internet wordt op dit moment in de regio’s Noord en Zuid aangeboden. Deze service wordt hoog gewaardeerd en zal landelijk worden ingevoerd.
Pijn tijdens het onderzoek is op dit moment (in de media) een in het oog springend thema. Toch geeft 82,4% van de cliënten aan dat de pijn tijdens het onderzoek goed te verdragen is. Bijna 100% geeft aan de volgende keer weer deel te nemen.
De screeningsorganisaties zetten zich in voor een veilig en betrouwbaar onderzoek waarin de vrouw centraal staat. De resultaten van het onderzoek geven ons het vertrouwen dat wij in deze opzet slagen.

Het bevolkingsonderzoek borstkanker

De vijf regionale screeningsorganisaties zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het bevolkingsonderzoek borstkanker. Jaarlijks ontvangen ruim een miljoen vrouwen tussen de 50 en 75 jaar een uitnodiging om mee te doen aan het bevolkingsonderzoek borstkanker. De vrouwen worden om de twee jaar gescreend.
Het borstonderzoek vindt plaats in speciaal hiervoor ingerichte (mobiele) onderzoekscentra en wordt uitgevoerd door speciaal hiervoor opgeleide screeningslaboranten.

Meer informatie is te vinden op de bronpagina van dit bericht www.bevolkingsonderzoekborstkanker.nl

Jan Hendriks prijs

Mon, 14 Feb 2011 00:00:00 GMT

Jan Hendriks Prijs

Ter nagedachtenis aan de grote verdiensten van Jan Hendriks voor de Nederlandse radiologie en met name de screening op het gebied van borstkanker, zal er met ingang van 2011 een jaarlijkse prijs die de naam van Jan Hendriks mag dragen, toegekend worden aan een radioloog of radioloog i.o.

Deze jaarlijkse prijs zal worden toegekend aan de eerste auteur van een gepubliceerd of voor publicatie geaccepteerd artikel van Nederlandse bodem, dat door een onafhankelijke jury als beste wetenschappelijke artikel is aangemerkt.

De ‘Jan Hendriks Prijs’ wordt uitgereikt op de Nederlandse Radiologendagen ter stimulering van wetenschappelijk onderzoek op het gebied van de diagnostiek van mammapathologie met behulp van beeldvorming.

Gelet op de jarenlange verbintenis van Jan Hendriks aan het LRCB, zal het LRCB actief participeren in de beoordeling en toekenning van de prijs. De medisch directeur van het LRCB zal voorzitter zijn van de jury.

Samenstelling van de jury:

- voorzitter: medisch directeur LRCB

overige vaste leden:

- voorzitter Sectie Mammaradiologie
- cursusleider mammaradiologie
- hoogleraar radiologie met affiniteit mammadiagnostiek

Daarnaast staat het de voorzitter van de jury vrij andere dan bovengenoemde vaste leden uit te nodigen om zitting te nemen in de jury. Hierbij valt te denken aan belendende specialismen als pathologie, radiotherapie, epidemiologie, heelkunde, interne oncologie, fysica of medische beeldverwerking.

Kandidaten die willen meedingen naar de prijs kunnen hun gepubliceerde of officieel geaccepteerde artikel voor 15 mei sturen naar het secretariaat van het LRCB, t.a.v. de heer drs. P. van Kalken, directeur LRCB, postbus 6873, 6503 GJ Nijmegen, o.v.v. Jan Hendriks Prijs.

Alle kandidaten worden voor 1 september schriftelijk over de uitslag op de hoogte gebracht. De winnaar of winnares zal tijdens de prijsuitreiking op de Radiologendagen een presentatie verzorgen van 10 minuten over de inhoud van het wetenschappelijke onderzoek.

Aan de prijs is een geldbedrag verbonden van 1000 euro, beschikbaar gesteld door Tromp Medical. Tromp Medical heeft geen inzage in de inzendingen en maakt geen deel uit van de jury.

Dr. R.M. Pijnappel

Screening in de groep 40-49 jaar

Tue, 07 Dec 2010 00:00:00 GMT

Interview met Dr. M. Broeders

Interview Dr. M. Broeders in European Journal of Cancer News n.a.v. de publicatie van Drs. G. van Schoor getiteld: Effective biennial mammographic screening in women aged 40-49. Eur J Cancer 2010;46:3137-40.

Het interview kunt u hier lezen.

Minder pijnlijke mammografie

Fri, 03 Dec 2010 00:00:00 GMT

Ontwikkeling van een mammograaf die minder pijn veroorzaakt tijdens de compressie

Recent verscheen in het AMC magazine dit artikel.

Overview Dutch Breast Cancer Screening

Tue, 30 Nov 2010 00:00:00 GMT

An overview of the Dutch Breast Cancer Screening can be found here.

Studie naar compressieplaat

Fri, 08 Oct 2010 00:00:00 GMT

Onderzoek naar verschillende compressieplaten binnen het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Sinds de invoering van de digitale mammografie heeft men in het bevolkingsonderzoek borstkanker de beschikking over twee verschillende compressieplaten (ook wel paddles genoemd): de standaard paddle (die voorheen gebruikt werd) en de F.A.S.T. (Fully Automatic Self-adusting Tilt) compressie paddle.

In toenemende mate komen er vragen uit screeningsregio’s naar de vergelijkbaarheid van de F.A.S.T. compressie paddle en de standaard paddle. Er is echter nooit vergelijkend wetenschappelijk onderzoek met deze twee methoden voor borstcompressie gedaan.

Het LRCB en Bevolkingsonderzoek Oost hebben een onderzoeksvoorstel geschreven dat de kwaliteit van de opnamen en de dosis bij gebruik van de F.A.S.T. compressie paddle wil vergelijken met de kwaliteit van de standaard paddle. In het onderzoek wordt ook meegenomen of de pijnbeleving van cliënten samenhangt met de gebruikte paddle.

Op 1 oktober 2010 heeft de minister van VWS de vergunning voor dit onderzoek verleend op basis van het positieve advies van de Gezondheidsraad. De volledige tekst van dit advies is hier te raadplegen.

Borstkanker in Nederland

Mon, 04 Oct 2010 00:00:00 GMT

Cijfers uit de kankerregistratie.
De laatste cijfers van de verenigde integrale kankercentra over borstkanker vindt u hier.

LRCB participeert in uitvoeringstoets BVO Darmkanker

Wed, 29 Sep 2010 00:00:00 GMT

Het ministerie van VWS heeft het Centrum voor Bevolkingsonderzoek (CVB) van het RIVM gevraagd een uitvoeringstoets uit te voeren over het bevolkingsonderzoek naar darmkanker.
Uitgangspunt bij deze uitvoeringstoets vormt het standpunt over darmkankerscreening dat de minister van VWS op 16 februari 2010 aan de tweede kamer heeft gestuurd naar aanleiding van het advies van de gezondheidsraad. Deze adviseerde om een bevolkingsonderzoek naar darmkanker geleidelijk in te voeren bij mannen en vrouwen van 55 tot 75 jaar. De screeningstest die geadviseerd wordt is de iFOBT. Bij een deelnamegraad van 60% kunnen 1400 sterfgevallen voorkomen worden. De minister onderschrijft het advies van de gezondheidsraad dat veel gezondheidswinst te halen is; invoering van een bevolkingsonderzoek naar darmkanker kan van grote betekenis zijn voor de volksgezondheid. Tegelijkertijd ziet het kabinet zich genoodzaakt om de definitieve beslissing over invoering van een bevolkingsonderzoek naar darmkanker uit te stellen. De minister wil 2010 benutten om de financiële dekking van de kosten te onderzoeken en het Centrum voor Bevolkingsonderzoeken van het RIVM een uitvoeringstoets te laten uitvoeren. De minister is voornemens in het voorjaar van 2011 een definitief besluit te nemen.
In de uitvoeringstoets komen alle aspecten aan bod die geregeld dienen te zijn om een kwalitatief goed bevolkingsonderzoek succesvol in te voeren. Naast een capaciteitsvraagstuk kan hierbij gedacht worden aan kwaliteit van de coloscopieën, testcapaciteit van de laboratoria, voorlichting, monitoring en evaluatie etc.
Om de uitvoeringstoets goed uit te voeren zijn vertegenwoordigers van de partijen die betrokken zijn bij het bevolkingsonderzoek gevraagd te participeren in een adviescommissie en twee werkgroepen, de werkgroep informatiehuishouding en de werkgroep capaciteit en kwaliteit.
Het LRCB participeert zowel in de adviescommissie als in de werkgroep capaciteit en kwaliteit. De inbreng vanuit het LRCB is gericht op de kwaliteitsborging en de kwaliteitsoptimalisatie van het bevolkingsonderzoek. Met onze kennis en ervaringen willen we behulpzaam zijn bij het organiseren van een goed bevolkingsonderzoek naar darmkanker in Nederland. Vanuit onze ervaringen als referentiecentrum pleiten wij ervoor dat er onafhankelijk wordt toegezien op de kwaliteit van het bevolkingsonderzoek door inhoudelijke experts. Die onafhankelijke positie is van groot belang voor de uitvoeringsorganisaties en de overheid. Om de uniformiteit van het bevolkingsonderzoek te garanderen zullen richtlijnen, procedures en regels ontwikkeld en doorontwikkeld moeten worden in samenwerking met de betrokken beroepsgroepen. Samenhang en samenwerking tussen en van alle betrokken partijen vraagt om een goede organisatie die de continuïteit borgt en stimuleert.
De adviescommissie en de werkgroepen zullen hun werkzaamheden eind van dit jaar beëindigen waarna het Centrum voor Bevolkingsonderzoek haar rapport zal opmaken voor de minister.

Denen negeren Nederlandse borstkankerstudies

Wed, 07 Apr 2010 00:00:00 GMT

Deense onderzoekers beweerden onlangs dat borstkankerscreening weinig zin heeft. Ze deden dat zonder aan Nederlandse studies te refereren die het tegendeel aantonen.
‘De oplettende lezer ziet dat de Denen Nederland volledig buiten beschouwing laten,’ zegt Ard Den Heeten in een reactie. Hij is hoogleraar radiologie in het AMC en directeur van het Landelijk Referentiecentrum voor Bevolkingsonderzoek op Borstkanker(LRCB). ‘In Nederland zijn talrijke studies verricht naar het effect van borstkankerscreening op de sterfte. Volgens de Denen geven deze prospectieve studies en case control studies geen goed beeld van de werkelijkheid en daarom bestempelen ze onze uitkomsten als niet-wetenschappelijk. Zij pleiten voor een gerandomiseerde studie door bijvoorbeeld de provinciestad Groningen te screenen, maar Maastricht niet.’

Uit een studie in 2003 door Suzie Otto c.s. blijkt dat het screenen van vrouwen de kans op overlijden aan borstkanker tussen de 55 en 74 jaar met 1,7 procent per jaar verlaagt. Ook het Landelijk Evaluatie Team voor bevolkingsonderzoek naar Borstkanker (LETB) laat recent, aan de hand van gegevens uit de periode 1990 tot 2007, zien dat de gemiddelde kans om aan borstkanker te overlijden met ongeveer 32 procent is afgenomen bij de vrouwen die zijn uitgenodigd voor screening. ‘Onze resultaten zijn het onomstotelijke bewijs dat screening in de praktijk zeker zin heeft’, aldus Den Heeten.

Hij benadrukt het verschil tussen de arts en de epidemioloog. ‘In de geneeskunde behandel je in eerste instantie symptomen op individueel niveau, maar je beïnvloedt ook de risico’s op overlijden. Door het screenen van risicogroepen zijn afwijkingen in een vroeger stadium op te sporen. Hiermee verlaag je het risico op overlijden in Nederland. Daar kunnen Deense cijfers en meta-analyses niets aan veranderen.’
Verschillende Nederlandse onderzoekers hebben getracht een wetenschappelijke discussie te voeren met de Denen, aldus Den Heeten. Dat is niet gelukt. De Denen gaven ook geen gehoor aan een verzoek van Medisch Contact om een reactie.

Medisch Contact, April 2010

Presentatie G. den Heeten bij opening GigaPort3 van SURFnet.

Fri, 05 Mar 2010 00:00:00 GMT

Op donderdag 18 februari was de heer Den Heeten als spreker uitgenodigd voor een feestelijke bijeenkomst in het Gemeentemuseum in Den Haag, waarbij in aanwezigheid van minister Roland Plasterk het GigaPort3-project officieel van start is gegaan.
Tijdens deze bijeenkomst wilde SURFnet graag kennis uitwisselen en discussiëren over de toekomstige mogelijkheden van GigaPort3.Als onderdeel van de bijeenkomst zijn enkele succesvolle toepassingen gepresenteerd waarbij de beschikking van hoge kwaliteit netwerkvoorzieningen een onmisbare rol spelen. De heer Den Heeten heeft een presentatie (video) gehouden over de digitalisering van de Borstkankerscreening in Nederland.

Link: http://www.surfmedia.nl/app/video/GgBLLZZ3QSVy1alz64U72g25/play?format_id=SoQM03e6QKeRpMva2QDLdaAh&mode=object

Leeftijdsverlaging bij bevolkingsonderzoek op Borstkanker!

Fri, 05 Mar 2010 00:00:00 GMT

In opdracht van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft het LRCB, in samenwerking met de afdeling Epidemiologie, Biostatistiek en HTA, UMC St Radboud, de voor- en nadelen in kaart gebracht van het verlagen van de onderste leeftijdsgrens.
Deze rapportage bestaat uit een literatuuronderzoek met empirisch cijfermateriaal ter onderbouwing van de mogelijke invoering van mammascreening onder de 50 jaar. In het onderzoek is gekeken naar de bestaande literatuur en ervaringen elders op het punt van leeftijdsverlaging, met speciale aandacht voor de borstkankerincidentie, digitale mammografie, stralingsbelasting, groeisnelheid van tumoren op jongere leeftijd in relatie tot een optimaal screeningsinterval, en eigen cijfers uit de Nijmeegse regio.
Het literatuuronderzoek geeft een overzicht van de recent gepubliceerde internationale wetenschappelijke literatuur, ten aanzien van mogelijke argumenten die aanleiding geven om de instapleeftijd voor het bevolkingsonderzoek te herzien.
Minister Klink is voor een proefbevolkingsonderzoek voor vrouwen van 45 tot 50 jaar (zie kamerstuk Ministerie Volksgezondheid, Welzijn en Sport).

Link: http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2010/02/17/32-123-xvi-nr-67-de-motie-koser-kaya-over-verlagen-van-de-screeningsleeftijd-voor-borstkanker.html

Leeftijdgrens borstkankeronderzoek rechtmatig

Fri, 05 Mar 2010 00:00:00 GMT

Bij het bevolkingsonderzoek naar borstkanker mag een leeftijdsgrens van 75 jaar worden gehanteerd.
Dat heeft het gerechtshof in Den Haag vandaag in hoger beroep bepaald in een zaak die drie vrouwen, het proefprocessenfonds Clara Wichmann en de Borstkankervereniging tegen de staat hadden aangespannen.
In het bevolkingsonderzoek krijgen vrouwen van 50 tot en met 75 jaar elke twee jaar een oproep om zich te laten testen op borstkanker. Wie ouder is, moet zo'n onderzoek zelf regelen. Volgens wetenschappers heeft zo'n periodieke screening op latere leeftijd weinig nut, omdat tumoren dan zo langzaam groeien dat de meeste patiënten eerder aan iets anders overlijden. De eisers vonden dat discriminatie en heel erg wrang. Zij stelden dat jaarlijks wel degelijk honderden oudere vrouwen onnodig sterven aan borstkanker.
Volgens het gerechtshof is de afweging tussen het nut van de screening en de medische risico's als die niet plaatsvindt, een medisch vraagstuk. De minister van Volksgezondheid mag zijn beleid daarom volledig baseren op advies van wetenschappers, in dit geval van de Gezondheidsraad. Alleen als er sterke aanwijzingen zijn dat een advies niet deugt, moet daarvan worden afgeweken. Dat is bij het borstkankeronderzoek niet het geval, aldus het hof.
Toch meent advocaat Richard Korver van de vrouwen dat de deur niet helemaal dicht is. Hij overweegt een bodemprocedure te beginnen.
Op een punt is hij niet ontevreden. Het hof stelt dat oudere vrouwen wel het recht hebben zich te laten controleren. Dat is volgens Korver een verbetering van hun rechtspositie. 'Zij kunnen met deze uitspraak bij de huisarts een onderzoek afdwingen. Nu is het beleid zo, dat de huisarts hier niet op ingaat tenzij er klachten zijn', aldus de raadsman. Zo'n onderzoek gebeurt dan in het ziekenhuis door radiologen. 'Dat is een nadeel. Mensen die de mammografie voor het bevolkingsonderzoek maken, zijn gespecialiseerd. Zij doen niets anders. Zij zien direct of er iets mis is.'

MammoXL

Wed, 03 Mar 2010 00:00:00 GMT

De digitalisering van de Nederlandse borstkanker screening is niet alleen het grootste automatiseringsproject in de geschiedenis van de gezondheidszorg met een totaal bedrag aan projectkosten van 70 miljoen Euro, maar ook een voorbeeld voor wat er allemaal nog meer kan als je eenmaal digitaal werkt. We moeten niet vergeten dat in eerste instantie de analoge manier van werken digitaal wordt gemaakt maar dat direct daarna de ogen worden geopend voor de “spin off”. Een mooi voorbeeld daarvan is het MammoXl project. Een initiatief van Annemieke Bartels voorzitter Raad van Bestuur stichting bevolkingsonderzoek Midden West, met een drietal ziekenhuizen in de regio Utrecht en voor een deel gesubsidieerd door de provincie Utrecht. Met behulp van een nieuwe standaard (IHE.nl) wordt aangetoond dat op vrij eenvoudige wijze beelden en documenten over de muren van de instellingen op een veilige en verantwoorde manier met elkaar gedeeld kunnen worden. Zowel de ziekenhuizen als de screening hebben daar baat bij. Maar ook het LRCB kan daar bij visitaties en haar andere taken binnen de kwaliteit handhaving en verbetering erg veel aan hebben. Het project is van de grond gekomen mede door Hans Mekenkamp van MedicalPhit, die ook betrokken was bij de Europese aanbesteding. Dit project kent inmiddels een verkennend vervolg: “de digitale visitatie”, waar Tanya Geertse en ondergetekende bij betrokken zijn. Wij bevelen U hierbij het rapport aan waar naast de technische details ook nog andere nuttige gegevens staan.
Ard den Heeten

Link: http://www.ihe-nl.org/index.php/pagina/ihe-nederland.html?ref=19